Tỷ trọng là gì? Tổng hợp các phương pháp đo tỷ trọng chính xác

Các phương pháp đo tỷ trọng phổ biến

Tỷ trọng là một khái niệm mà chúng ta thường hay bắt gặp trên ghế nhà trường, trên tivi báo đài hoặc đâu đó trong cuộc sống. Tuy nhiên không phải ai cũng có thể hiểu rõ được định nghĩa này sao cho chuẩn nhất.

Vậy tỷ trọng là gì ? Có những cách đo tỷ trọng nào chính xác, hiệu quả cao và đơn giản ra sao? Hãy cùng theo dõi ngay nội dung bài viết dưới đây của chúng tôi để có được câu trả lời cho riêng mình nhé!

Tỷ trọng là gì?

Trước khi đi tìm hiểu khái niệm tỷ trọng là gì thì chúng ta đến với một khái niệm quan thuộc hơn đó chính là khối lượng riêng của một chất. Cụ thể khối lượng riêng là đặc tính về mật độ của chất đó, được đo bằng thương số giữa khối lượng m nguyên chất cùng thể tích V.

Công thức: D = m/V. Trong đó D là ký hiệu khối lượng riêng. Đơn vị hay dùng là kg/m³ hoặc một số đơn vị khác hay gặp là g/cm³.

Bảng thể hiện khối lượng riêng của một số chất phổ biến
Bảng thể hiện khối lượng riêng của một số chất phổ biến

Tỷ trọng hay còn gọi là tỷ khối, nó chính là tỷ số giữa khối lượng riêng một chất cùng với khối lượng riêng của một chất khác ở trong một điều kiện xác định. Người ta hay quy ước xác định tỷ trọng các chất bằng việc so sánh khối lượng riêng của chất đó cùng với khối lượng riêng của nước cất. Công thức tính như sau:

RD = ρchất/ ρnước

Trong đó RD là ký hiệu của tỷ trọng, ρchất là khối lượng riêng chất đang cần đo còn ρnước là khối lượng riêng chuẩn. Tỷ khối sẽ biểu hiện bằng hư số. Một số tiêu chuẩn thường hay xác định là:

  • Theo TCVN: Tỷ trọng xác định ở 15°C
  • Theo ASTM: Tỷ trọng xác định ở 15.6°C hoặc 60 °F

Phân loại tỷ trọng

Hiện nay có 02 loại tỷ trọng phổ biến, hay dùng nhất là tỷ trọng tương đối và tỷ trọng biểu kiến. Trong đó:

  • Tỷ trọng tương đối là tỷ số khối lượng một thể tích cho trước của chất nào đó và khối lượng của cùng thể tích nước cất. Tất cả phải được cân tại 20°C.
  • Tỷ trọng biểu kiến lại là đại lượng hay dùng trong những chuyên luận Ethanol, ethanol 96% hoặc loãng hơn,… Và là khối lượng được cân trong không khí của đơn vị thể tích chất lỏng. Công thức tính: 997.2 x Tỷ trọng tương đối của chất thử. Trong đó 997.2 là khối lượng cân ở trong không khí tính bằng kg của 1m³ nước. Đơn vị tính tỷ trọng biểu kiến là kg/m³.

Các phương pháp đo tỷ trọng hiệu quả

Có rất nhiều phương pháp để đo tỷ trọng khác nhau cho mọi người dễ dàng lựa chọn. Mỗi cách lại có những ưu – nhược điểm khác nhau. Do vậy tùy vào yêu cầu liên quan đến điều kiện thí nghiệm hay độ chính xác,… mà người dùng hãy chọn cho mình một phương pháp đo phù hợp, đơn giản. Dưới đây là thông tin chi tiết của từng cách để bạn đọc dễ dàng nắm được quy trình sử dụng đúng.

Các phương pháp đo tỷ trọng phổ biến
Các phương pháp đo tỷ trọng phổ biến

Phương pháp tỷ trọng kế

Tỷ trọng kế là dụng cụ đo lượng giúp xác định được khối lượng riêng của chất lỏng nào đó. Chúng hay được làm bằng thủy tinh hình trụ, một đầu có bóng chứa kim loại nặng hoặc thủy ngân để giữ nằm thẳng. Tỷ trọng kế hay được sử dụng khi đo dung dịch điện phân. Cách là gồm 03 bước cơ bản sau:

  • Bước 1: Mở phần nắp van bình ắc quy cần đo
  • Bước 2: Cho tỷ trọng kế vào bên trong bình bằng vị trí nắp van. Dùng nút hút từ tỷ trọng kế để hút dung dịch diện phân vào trong tỷ trọng kế.
  • Bước 3: Chờ xem kết quả nồng độ dung dịch điện phân in trên vạch chia độ tỷ trọng kế. Tùy theo nồng độ dung dịch mà tỷ trọng thanh chia vạch sẽ chìm sâu tại mức tương ứng.

Phương pháp bình đo tỷ trong

Bình tỷ trọng là dụng cụ hay được chọn để đo tỷ trọng và xác định trọng lượng riêng cho chất lòng. Nó được làm bằng chất liệu thủy tinh Borosilicate có độ bền cao, chống chịu tốt hóa chất và dung dịch. Những ký hiệu, dòng số được in ở bình đo ngay tại phòng thí nghiệm cùng với mực in chất lượng nhiệt độ cao thì vẫn bền màu cả với môi trường xấu.

Dùng bình đo tỷ trọng
Dùng bình đo tỷ trọng

Cách đo tỷ trọng bằng bình tỷ trọng được thực hiện theo các bước sau đây:

  • Bước 1: Đầu tiên ta cân tỷ trọng kế trống không, khô và sạch sẽ được P
  • Bước 2: Cho nước cất vào đầy tỷ trọng kế nhưng tránh không được để sót không khí tồn tại bên trong.
  • Bước 3: Ta cân tỷ trọng kế chứa nước sẽ được P2
  • Bước 4: Đổ hết nước ra và tráng lại bằng phần chất lỏng đang có ý định đo rồi rót chất lòng đầy vào tỷ trọng kế nhưng không được để sót không khí.
  • Bước 5: Cân tỷ trọng kế chứa chất lòng muốn nghiên cứu ta được P1
  • Bước 6: Bắt đầu tính tỷ trọng chất cần biết bằng công thức (P1 – P) / (P2 – P)

Phương pháp KIT đo tỷ trọng

Kit tỷ trọng được dùng để đo tỷ trọng trong các trường hợp vật liệu là xốp và chất rắn. Theo đó phương pháp này sẽ sử dụng cân để phân tích. Vật mẫu cần đo đặt lên cân trong không khí, ta có trọng lượng là M1. Tiếp đến mẫu cân tại môi trường dung môi là etanol, nước,… từ lực đẩy acsimet sẽ thu được trọng lượng M2. Sự chênh lệch giữa M1 và M2 đem chia cho thể tích chất lỏng sẽ ra kết quả cuối cùng là tỷ trọng mẫu.

Ưu điểm của cách đo này là cho kết quả nhanh với độ chính xác khá cao và còn dễ thực hiện. Tuy nhiên lại chiếm mức chi phí cao, tốn nhiều vật mẫu, nhiệt kế dài gây bất tiện mỗi khi tiến hành đo.

Trên đây là một số thông tin chia sẻ về tỷ trọng là gì? Các phương pháp đo tỷ trọng phổ biến mà chúng tôi muốn gửi đến cho bạn đọc tham khảo. Hy vọng bài viết muasalebang đã cung cấp đến những kiến thức hữu ích nhất, đáp ứng đủ mọi thắc mắc đang tìm kiếm. Để từ đó lựa chọn cho mình một cách đo ứng ý, phù hợp. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Protected with IP Blacklist CloudIP Blacklist Cloud